Chuyên mục sức khoẻ

Hội chứng khuỷu tay quần vợt: Bạn có biết?

Hội chứng khuỷu tay quần vợt: Bạn có biết?

Hội chứng khuỷu tay quần vợt, còn được gọi là Viêm mỏm trên lồi cầu ngoài, là chứng đau khuỷu gặp ở các cơ và các gân duỗi cổ tay bị chấn thương tại điểm bám mỏm trên lồi cầu ngoài đầu dưới xương cánh tay. Hội chứng khuỷu tay quần vợt có thể xảy ra cho bất cứ ai chứ không phải chỉ gặp ở những người chơi quần vợt; các vận động lặp đi lặp lại kéo dài của cổ tay đều có thể gây ra hội chứng này. Trong hội chứng khuỷu tay quần vợt, có sự hoạt động quá mức của gân cơ duỗi chung ngón tay và chủ yếu là gân cơ duỗi cổ tay quay ngắn.

Hội chứng khuỷu tay quần vợt phân biệt với Hội chứng khuỷu tay người chơi golf, tổn thương là tại mỏm trên lồi cầu trong.

Nếu hội chứng khuỷu tay quần vợt được điều trị ở các giai đoạn sớm thì việc điểu trị dễ đạt hiệu quả. Tuy vậy, nếu dai dẳng, có thể phải phẫu thuật để chỉnh sửa.

NGUYÊN NHÂN

Bất chấp tên gọi của nó, bạn không nhất thiết phải là người chơi quần vợt mới bị hội chứng đau này (người chơi quần vợt được cho là chỉ chiếm khoảng 1/3 tổng số người bị chứng đau này của khuỷu).

Những công việc đòi hỏi một động tác như nhau lặp đi lặp lại đòi hỏi sự cầm nắm liên tục kéo dài của cổ tay, ví dụ như chơi quần vợt, cầu lông, chơi golf, cắt tỉa cây, quai búa, xây gạch, vẽ tranh và ngay cả khi làm việc lâu dài trên máy vi tính… cũng đều có thể gây ra hội chứng khuỷu tay quần vợt.

Trong môn thể thao quần vợt, các động tác có thể dẫn đến hội chứng khuỷu tay quần vợt là:

- Cú đánh trái một tay với tư thế và kỹ thuật sai.

- Đón bóng thuận tay trong tư thế duỗi cổ tay quá mức.

- Xoay và gấp cổ tay quá mạnh trong quả phát bóng.

CÁC TRIỆU CHỨNG VÀ DẤU HIỆU

- Cảm giác nhạy cảm đau ở vị trí mặt ngoài khuỷu tay. Thường đau tăng lên từ từ, ít gặp các trường hợp đau tăng đột ngột.

- Đau khuỷu tay tăng lên khi cầm nắm một vật gì đó, khi bắt tay, khi bóp các đồ vật, hay khi dùng sức để giữ yên hay vận động cổ tay (ví dụ như nâng nhấc đồ vật, sử dụng công cụ, mở chai lọ, hoặc cả khi cầm các dụng cụ đơn giản như bàn chải răng, dao, nỉa…).

- Cứng khớp khuỷu vào buổi sáng.

- Đau nhức các cơ ở cẳng tay.

Hội chứng khuỷu tay quần vợt

 

KHI NÀO CẦN ĐI KHÁM BÁC SĨ CHUYÊN KHOA

Hội chứng khuỷu tay quần vợt thường ít khi dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng. Tuy nhiên nếu để tình trạng đau khuỷu tay tiếp diễn mà không được điều trị, có thể dẫn đến sự suy giảm hay thậm chí mất chức năng của khuỷu.

Hãy đến khám bác sĩ chuyên khoa cơ-xương-khớp khi gặp phải các vấn đề như sau:

- Đau khuỷu tay gây ảnh hưởng đến các hoạt động thường ngày của bạn.

- Đau kéo dài mặc dù đã được chườm lạnh, nghỉ ngơi hoặc dùng các thuốc giảm đau kháng viêm thông thường.

- Ngay khi có biểu hiện yếu hay tê ở vùng bàn tay.

CHẨN ĐOÁN HỘI CHỨNG KHUỶU TAY QUẦN VỢT

Sử dụng các biện pháp sau đây để chẩn đoán hội chứng khuỷu tay quần vợt:

- Hỏi kỹ về diễn tiến bệnh, bạn có thể sẽ được hỏi những câu hỏi liên quan đến các hoạt động thường ngày, nghề nghiệp, môn thể thao yêu thích mà bạn hay tham gia, tiền sử sử dụng các loại thuốc nếu có và những vấn đề y khoa khác.

- Trong quá trình thăm khám lâm sàng, bác sĩ sẽ đánh giá khớp khuỷu và các khớp khác. Tình trạng thần kinh, cơ, xương và da cũng được xem xét kỹ lưỡng.

- Chụp phim X-quang có thể được chỉ định nếu nghi ngờ những vấn đề bệnh lý khác tại vùng khuỷu.

- Các khảo sát thần kinh có thể cần thiết khi chưa thể loại trừ sự chèn ép thần kinh quay tại vùng khuỷu nếu các triệu chứng vẫn tiếp diễn, dù đã điều trị tích cực.

- Ở một vài trường hợp, các bác sĩ có thể sẽ chỉ định xét nghiệm máu, chụp phim cắt lớp vi tính (CT scan), chụp phim cộng hưởng từ (MRI) để loại trừ một số bệnh lý khác.

ĐIỀU TRỊ HỘI CHỨNG KHUỶU TAY QUẦN VỢT

Dưới đây là các lựa chọn điều trị hay được sử dụng nhất và có hiệu quả nhất:

1. Nghỉ ngơi

Bạn cần phải nghỉ để không lặp lại các động tác dẫn đến chấn thương, nếu được thì nghỉ cho đến khi hết đau.

2. Chườm đá tại vùng

Trong viêm mỏm trên lồi cầu ngoài (trong quần vợt) hay mỏm trên lồi cầu trong (trong chơi golf), người ta khuyến cáo chườm đá nhiều lần trong ngày, mỗi lần 7-9 phút cách nhau 1 giờ.

3. Các biện pháp chống đỡ

Dùng nẹp hay băng chun giãn, đặt ngay tại dưới khớp khuỷu. Tuy nhiên chỉ sử dụng trong thời kỳ đầu, cố gắng để không bị phụ thuộc, vì nó ngăn cản hoạt động bình thường của khớp khuỷu đưa đến teo và yếu các cơ.

Hội chứng khuỷu tay quần vợt

4. Thay đổi các vận động của bạn

Nếu chấn thương không nghiêm trọng và bạn chỉ đau nhẹ, bạn có thể tập nhẹ và tăng dần cường độ. Nếu đó là một chấn thương thể thao, trao đổi với huấn luyện viên để cho các động tác được an toàn hơn. Nếu là chấn thương do công việc hàng ngày, ví dụ làm vườn hay đánh máy, phải đảm bảo thay đổi đều đặn các tư thế và có những lúc nghỉ thư dãn với đi vòng quanh.

5. Vận động khớp

Khi đau giảm xuống đến mức chấp nhận được, cần tập khớp càng nhiều càng tốt để tăng tưới máu và khôi phục lại vận động bình thường. Chuyên gia vật lý trị liệu sẽ cho bạn các bài tập giúp cải thiện các mô quanh khớp và giảm nguy cơ bị chấn thương lại. Các bài tập thông thường nhất là: xoay cổ tay, bóp bóng cao su, gấp duỗi cổ tay.

6. Điều trị bằng sóng chấn động

Sóng chấn động (acoustic shock waves) là một sóng âm thanh có năng lượng cao, rọi vào các điểm đau và các mô cơ-xương, dùng trong vật lý trị liệu, chấn thương chỉnh hình, y học thể dục thể thao, chủ yếu là cho các rối loạn mạn tính.

7. Điều trị phẫu thuật

Các trường hợp nghiêm trọng, khi bị đứt hoàn toàn một trong các gân quanh khớp, cần phải phẫu thuật. Sử dụng một đường mổ ngắn ngay trên mặt ngoài khuỷu để bộc lộ vùng gân viêm, cắt bỏ phần tổn thương của các gân, khôi phục lại sự toàn vẹn của gân-cơ; đôi khi phải giải phóng điểm bám gân và sau đó đính lại gân vào nền xương. Hoặc mổ với kỹ thuật soi khớp, còn gọi là kỹ thuật lỗ khóa (keyhole technique).

Những trường hợp đã được điều trị bằng các phương pháp-không phẫu thuật, thông thường thì số đông sẽ khỏi dần. Nhưng nếu sau 6 tháng đến 1-2 năm không đạt hiệu quả, có thể phải sử dụng đến biện pháp điều trị cuối cùng là phẫu thuật. Đạt hiệu quả giảm đau và hồi phục chức năng ở hầu hết các bệnh nhân mổ.

8. Các thuốc giảm đau, chống viêm và chống phù nề

- Tiêm corticosteroid vào vùng chấn thương. Tuy an toàn nhưng chỉ được hạn chế sử dụng 2 - 3 lần trong một năm. Việc tiêm nhiều lần có thể làm yếu gân cơ và đôi khi dẫn đến đứt gân. Nếu các triệu chứng không thuyên giảm sau tiêm corticosteroid lần đầu, cần xem xét thay các biện pháp điều trị khác.

- Các thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs). Có hiệu quả trong các trường hợp đau dai dẳng, nhưng không phải là lựa chọn điều trị an toàn nhất. Các thuốc giảm đau như paracetamol hay các NSAIDs (như ibuprofen, aspirin) giúp giảm đau và phù nhưng vì có các tác dụng phụ như kích thích dạ dày nên chỉ nên dùng ngắn hạn.

- Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu tại vị trí viêm là một phương pháp mới đã được báo cáo cho thấy giúp giảm viêm và hồi phục nhanh hơn. Hiệu quả của phương pháp này vẫn còn đang tiếp tục được nghiên cứu.

9. Các thực phẩm chức năng kháng viêm

- Nói chung là cố gắng để có một chế độ ăn kiềm, dựa trên toàn bộ các thực phẩm như rau xanh, các loại đậu (pulses), các hạt ngũ cốc, các trái cây tối màu. Các thực phẩm này giàu các chất chống-ôxy hóa và ở tình trạng kiềm, làm giảm viêm và làm chậm quá trình lão hóa.

- Cũng có nhiều cây cỏ, củ, quả và các chất phụ trợ thêm vào để làm giảm viêm. Một vài thứ hiệu quả nhất như: nghệ (Turmeric – curcuma longa), gừng, boswellia serrata (một thứ cây của Ấn độ, vùng Punjab, Pakistan). Để có hiệu quả, cần kết hợp với một nếp sống khỏe mạnh và cân bằng.

LỘ TRÌNH THEO DÕI NGƯỜI BỆNH

Bệnh nhân cần có một lộ trình theo dõi tái khám phù hợp. Kết thúc lộ trình điều trị quá sớm sẽ ảnh hưởng đến khả năng hồi phục của bệnh.

Nếu triệu chứng đau xuất hiện trở lại sau một giai đoạn khỏi bệnh, hãy tái khám ngay để có kế hoạch điều trị tiếp tục hợp lý.

Liệu trình tập vật lý trị liệu và phục hồi chức năng, tập tại nhà hay tại các phòng tập, là rất hữu ích và là yêu cầu bắt buộc được đặt ra ngay sau những ngày đầu điều trị. Càng quan trọng đối với các trường hợp có can thiệp phẫu thuật.

PHÒNG TRÁNH HỘI CHỨNG KHUỶU TAY QUẦN VỢT

Đối với người chơi quần vợt:

- Điều chỉnh kích thước cây vợt: nên lựa chọn cây vợt có kích thước trung bình. Sử dụng cây vợt kích thước lớn dẫn đến căng quá mức các cơ ở tay, có thể làm tăng nguy cơ chấn thương.

- Kiểm tra chất liệu của cây vợt: với chất liệu than chì và lưới vợt ni-lông, cây vợt phù hợp (to vừa phải, lưới vợt không quá căng) có thể giúp giảm lực xoắn vặn và độ rung, làm giảm nguy cơ chấn thương.

- Khi chơi quần vợt, dùng một đai kháng lực đặt quanh cẳng tay ngay dưới khuỷu để làm giảm đau gây ra do các động tác ôm chặt hay xoắn vặn tay.

- Luôn chú ý: tránh duỗi cổ tay quá mức khi đón bóng thuận tay và nhất là khi đón bóng trái tay; tránh xoay và gấp cổ tay quá mạnh khi phát bóng.

- Cần được tham gia các lớp học để nắm bắt kỹ thuật chính xác và để được hướng dẫn cách khắc phục những khó khăn gặp phải khi chơi bóng.

Đối với các đối tượng khác

- Tránh các hoạt động duỗi cổ tay lặp đi lặp lại ở nhà hay nơi làm việc và nên nghỉ ngơi hợp lý khi có biểu hiện đau khuỷu tay.

- Suy nghĩ về các động tác lặp đi lặp lại của bạn, làm sao để cố tránh hay thay đổi chúng.

- Có những lúc nghỉ giữa chừng khi làm các công việc bằng tay.

- Khi nâng nhấc các đồ vật, hãy để vật nặng sát vào mình bạn và các gan bàn tay hướng lên trên.

- Thực hiện các bài tập khởi động nhằm tăng sức bền của cơ trước khi phải thực hiện bất kỳ một hoạt động nào của tay có tính lặp đi lặp lại kéo dài.

TIÊN LƯỢNG HỘI CHỨNG KHUỶU TAY QUẦN VỢT

- Phần lớn các bệnh nhân giảm triệu chứng đau sau các phương pháp điều trị bảo tồn như chườm đá, nghỉ ngơi và sử dụng thuốc giảm đau kháng viêm thông thường.

- Những bệnh nhân không thành công với điều trị bảo tồn, chuyển sang dùng phẫu thuật cũng cho thấy kết quả tốt.

- Việc không tuân thủ kế hoạch theo dõi tái khám sau điều trị thường dẫn đến đau tái phát ở nhiều bệnh nhân.

Nguồn: BS Lê Trọng Tấn - Tạp Chí Sống Khoẻ - Bệnh viện ĐH Y Dược Tp.HCM

 

Xem thêm bài viết tại đây.

Đang xem: Hội chứng khuỷu tay quần vợt: Bạn có biết?

0 sản phẩm
0₫
Xem chi tiết
0 sản phẩm
0₫
Đóng