Chuyên mục sức khoẻ

VIÊM TRÍT HẸP BAO GÂN GẤP Ở BÀN TAY (CHỨNG NGÓN TAY CÒ SÚNG)

VIÊM TRÍT HẸP BAO GÂN GẤP Ở BÀN TAY (CHỨNG NGÓN TAY CÒ SÚNG)

ĐỊNH NGHĨA CHỨNG NGÓN TAY CÒ SÚNG

Ngón tay cò súng (NTCS), được định nghĩa là viêm trít hẹp bao gân gấp ngón tay, là tình trạng một trong các ngón tay của bạn bị “khóa” hay bị “kẹt” ở tư thế bị bẻ cong (gấp), giống tư thế của ngón tay khi bóp cò súng. Khoang bên trong bao, xung quanh gân  gấp,  bị  thu hẹp lại. Thời kỳ đầu, bạn có thể duỗi thẳng ngón này ra và nghe một tiếng tách – như là cò súng sau khi kéo được nhả ra.

Giải pháp bao gân gấp ngón tay

Ngón tay cái có hai gân của các cơ gấp ngón cái dài và ngắn. Các  ngón  còn lại, mỗi ngón  có hai gân của các cơ gấp các  ngón  tay  nông  và  sâu. Các gân này của mỗi ngón được bao xung quanh bởi bao gân gấp. Cấu tạo của bao gân gấp khá phức tạp:

Ngoài cùng là bao gân xơ. Bao này có một  hệ thống các dải mô xơ tạo nên các ròng rọc hình vòng cung (5 cái: A1 đến A5) và hình chữ thập (3 cái: C1 đến C3). Các ròng rọc này bám vào các đốt xương ngón tay phía sau và nối liền với nhau bằng các phần mỏng của bao. Tuyệt đối không được đụng chạm, phẫu tích hay cắt các ròng rọc A2 và A4 (tương ứng với các xương đốt gần và giữa của ngón) để giữ cho gân gấp luôn gần với xương khi nó vận động. Trong ngón tay cò súng, nốt dày lên của gân gấp vấp vào miệng của đường hầm bao gân xơ khiến cho ngón tay không duỗi ra được từng lúc và ở tư thế gấp. Khi gân chui vào và trượt qua được vùng hẹp thì ngón đột nhiên duỗi thẳng, bạn có thể nghe một tiếng tách.

Phía dưới  bao  gân xơ là một bao bảo  vệ  gọi  là  bao  hoạt  dịch.  Bao này đi từ đầu gần của dây chằng cổ tay đến nền của xương đốt ngón cuối cùng và tiết ra hoạt dịch giúp cho gân bên trong trượt được dễ dàng. Chấn thương hay một số nguyên nhân khác làm cho gân và bao hoạt dịch bị viêm hay bị phù, được gọi là viêm gân-bao hoạt dịch. Cho nên bản chất thực sự của ngón tay cò súng, nói một cách đầy đủ là viêm gân và viêm trít hẹp bao hoạt dịch xung quanh gân gấp ngón tay.

TRIỆU CHỨNG CHỨNG NGÓN TAY CÒ SÚNG

Các triệu chứng và dấu hiệu có thể tăng từ nhẹ đến nặng, bao gồm:

  • Ngón tay cứng, nhất là về sáng
  • Ngón tay bị kẹt ở tư thế bẻ cong,  và  khi  duỗi thẳng ra được thì nghe một tiếng tách
  • Đau nhẹ và/hay phù nhẹ ở gốc ngón. Bệnh nhân có thể bị đánh thức khi đang ngủ vì ngón tay bị kẹt ở tư thế gấp, gây đau
  • Có một nốt nhỏ ở gan bàn tay tại nền của ngón bị ảnh hưởng
  • Thời kỳ nặng: ngón tay bị kẹt ở tư thế gấp mà không thể tự duỗi thẳng ra  được,  phải  dùng  bàn tay kia để kéo ra.
  • Có thể bị cùng lúc  nhiều  hơn  một  ngón,  và  có thể bị ở cả hai bàn tay. NTCS thường nặng hơn về sáng, khi nắm chắc một đồ vật hay khi duỗi thẳng ngón.

Khi khớp ngón bị nóng hay viêm, bạn cần đi khám bệnh ngay vì các dấu hiệu này có thể là do nhiễm khuẩn.

NGUYÊN NHÂN CHỨNG NGÓN TAY CÒ SÚNG

Gân là những thừng xơ khỏe, gắn cơ với xương. Trong trường hợp này là các gân đi  từ  các  cơ  ở cẳng tay, kéo gấp ngón tay  về  phía  gan  tay.  Các gân gấp nông và sâu  của  mỗi  ngón  được  bao quanh bởi  bao  gân.  NTCS  xảy  ra  khi  bao  hoạt dịch xung quanh bị kích thích và viêm, cản trở sự trượt của các gân ở trong  bao.  Gân  với  một  nốt dày lên có thể trượt  ra  ngoài  bao  khi  bạn  gấp ngón nhưng khó vào lại một cách dễ dàng do tình trạng phù.

Bao gồm:

-       Bàn tay nắm chặt lặp đi lặp lại, do nghề nghiệp hay do sở thích.

-       Một số vấn đề về sức khỏe, chẳng hạn như đái tháo đường, viêm khớp dạng thấp, chứng thoái hóa dạng tinh bột, hội chứng ống cổ tay, người chạy thận nhân tạo…

-       Giới. Gặp nhiều hơn ở nữ giới.

-       Tuổi. Thường gặp ở tuổi > 40.

CHẨN ĐOÁN CHỨNG NGÓN TAY CÒ SÚNG

Chẩn đoán dựa trên bệnh  sử  và  khám  thực  thể. Khi khám, bạn được yêu cầu mở và nắm bàn tay, tìm những vùng bị  đau,  tình  trạng  của  vận  động dễ hay khó, và dấu  hiệu  của  kẹt  ngón.  Đau  tăng lên khi có những tác động làm căng gân hoặc làm gấp ngón có đối kháng. Bác sĩ khám gan bàn tay của bạn xem có  một  nốt  nhỏ  lồi  lên  hay  không. Khi có nốt lồi đi kèm với NTCS, nốt này có thể di chuyển khi vận động ngón vì nó  là  thành  phần (bệnh lý) của gân gấp.

Chẩn đoán phân biệt  với  các  nguyên  nhân  khác làm đau khớp bàn-ngón như: chấn thương dây chằng, bong  gân  của  khớp  bàn-ngón,  viêm  bao gân của các cơ  dạng  dài  và  duỗi  ngắn  ngón  cái (hội chứng de Quervain) hoặc thoái hóa khớp bàn- ngón sau chấn thương.

ĐIỀU TRỊ CHỨNG NGÓN TAY CÒ SÚNG

Điều trị NTCS thay đổi tùy theo độ nặng và khoảng thời gian mắc bệnh.

Thuốc

Các thuốc kháng viêm không steroid  - như ibuprofen, naproxen – có thể làm giảm đau nhưng không chắc làm giảm được  phù,  là  nguyên  nhân của trít hẹp bao gân hoặc làm kẹt gân.

Điều trị nội khoa

Các điều trị bảo tồn không xâm lấn bao gồm:

  • Nghỉ ngơi. Ít nhất trong 3-4 tuần, tránh mọi hoạt động đòi hỏi nắm  chặt  tay  lặp  đi  lặp  lại,  cầm nắm hoặc sử dụng kéo dài một máy rung cầm tay.
  • Nước đá hoặc nhiệt. Một số được cải thiện bằng chườm đá vài ba lần trong ngày. Một số được cải thiện với ngâm tay trong nước  ấm, nhất là làm ngay đầu tiên lúc sáng sớm.
  • Nẹp. Nẹp chất dẻo giữ cho ngón tay hoàn toàn thẳng. Có thể đeo nẹp ban đêm giữ ngón ở tư thế duỗi trong sáu tuần, giúp cho gân được nghỉ ngơi. Còn giúp các ngón không bị gấp lại khi ngủ, gây đau khi vận động các ngón vào buổi sáng.
  • Các bài tập duỗi ngón. Tập nhẹ nhàng giúp duy trì vận động của ngón.
  • Phẫu thuật và các  phương  pháp  khác Được chỉ định khi các triệu chứng nặng lên và các điều trị bảo tồn không hiệu quả:
  • Tiêm steroid. Tiêm thuốc vào gần hay vào trong
  • bao gân làm giảm viêm và do đó  làm  cho  gân trượt dễ dàng. Đôi khi phải tiêm một mũi thứ hai sau 6 tuần hoặc hơn. Hiệu quả  đến  90%  các trường hợp. Ở bệnh nhân đái  tháo  đường,  chỉ hiệu quả khoảng 1/2.
  • Giải phóng gân qua  da.  Sau  gây  tê,  chọc một kim vững chắc hay một dụng cụ là dao Haki vào mô quanh gân tại nơi trít hẹp. Di chuyển kim/ dụng cụ và ngón tay của bệnh nhân để giải phóng nơi trít hẹp của đường hầm làm cản trở sự trượt mềm mại của gân. Có thể tiến hành dưới siêu âm để mở vào bao gân mà không làm tổn thương đến gân hay các dây thần kinh gần đó.
  • Phẫu thuật. Thao tác qua một vết mổ nhỏ gần gốc ngón, phẫu thuật viên có thể cắt mở đoạn bao gân bị trít hẹp (tức ròng rọc A1).

---

(Nguồn: ThS BS Trần Nguyễn Phương - Tạp Chí Sống Khoẻ - Bệnh viện ĐH Y Dược TP.HCM)

Xem thêm các bài viết hữu ích khác tại đây

Đang xem: VIÊM TRÍT HẸP BAO GÂN GẤP Ở BÀN TAY (CHỨNG NGÓN TAY CÒ SÚNG)

0 sản phẩm
0₫
Xem chi tiết
0 sản phẩm
0₫
Đóng